W świecie, którego nie można wyobrazić sobie bez Internetu przeglądarki internetowe (przeglądarki www) stanowią prawdziwe okno na świat. Czym zatem jest przeglądarka internetowa? To program komputerowy, który został stworzony specjalnie z myślą o pobieraniu i otwieraniu stron internetowych, które udostępniane są w sieci za pośrednictwem serwerów internetowych. Jednakże dzięki ogromnej liczby wtyczek będących rozszerzeniami funkcjonalności zwykłej przeglądarki możliwe jest także przeglądanie całej masy plików multimedialnych zamieszczanych w sieci. Każda przeglądarka internetowa komunikuje się z danym serwerem przy użyciu protokołu HTTP lub jego szyfrowanej wersji HTTPS (możliwe jest także korzystanie z protokołu FTP oraz Gopher). Niezależnie od przeglądarki większość z nich obsługuje następujące technologie, które znaczącą zwiększają możliwości całej sieci: HTTP/HTTPS, HTML, XML, XHTML, CSS, JavaScript, DOM, Flash, Java oraz grafika w postaci plików png, jpeg czy gif. Ogromna konkurencja między dostępnymi na rynku przeglądarkami internetowymi (zwana także “wojną przeglądarek”) sprawia, iż są one ciągle rozwijane i usprawniane. Widać to szczególnie w przypadku porównań różnych wersji przeglądarek każdej z firm – im nowsza wersja tym więcej obsługiwanych technologii, więcej możliwości, a także szybsze działanie. Każda z przeglądarek internetowych opracowywana jest na silniku renderującym, który odpowiedzialny jest między innymi za interpretację kodu danej strony i odpowiednie jej wyświetlanie. Do najpopularniejszych silników należy zaliczyć Trident (Internet Explorer), Gecko (Mozilla Firefox), WebKit (Safari, Google Chrome) czy Presto (Opera). Udział w rynku przeglądarek internetowych znacząco się zmienia. Internet Explorer nie jest już monopolistą jak było jeszcze kilka lat temu. Związane jest to z większą świadomością użytkowników, a także licznymi błędami tej przeglądarki. W przeciągu kilku ostatnich miesięcy można zaobserwować niezwykle drastyczne zmiany na rynku przeglądarek zarówno na świecie jak i w Polsce. Według badań, udział poszczególnych przeglądarek w światowym rynku na koniec października 2011 prezentował się następująco:
-
Microsoft Internet Explorer – 40,19%,
-
Mozilla Firefox – 26,39%,
-
Google Chrome – 24,99%,
-
Apple Safari – 5,93%,
-
Opera – 1,81%.
Wielu użytkowników komputerów zastanawia się jak będą wyglądały zmiany w systemie Windows 8, które zapowiedział Microsoft. Na konferencji Build we wrześniu 2011 roku każdy mógł zapoznać się z nowym dzieckiem firmy z Redmond. Nowy system został zbudowany na stabilnych fundamentach, które zostały zapewnione przez Windows 7. Nowy system został znakomicie przystosowany do obsługi ekranów dotykowych za pośrednictwem nowego interfejsu – Metro. Jest on nie tylko praktyczny, ale także przyjemny dla oka (nie odwraca jednak uwagi użytkownika). Podobnie sprawa wygląda w przypadku przeglądarki Internet Explorer, która w oparciu o ten interfejs nie odciąga uwagi od przeglądanych zasobów sieciowych. System jest skutecznie wspierany przez usługę Windows Live, która zawiera szereg przydatnych aplikacji przygotowanych z myślą o nowym systemie operacyjnym. Solidna podstawa stworzona przez W7 ma zapewnić jeszcze bardziej wydajną, bezpieczną i stabilną pracę systemu. Windows 8 zajmuje znacznie mniej miejsca na dysku w porównaniu do swojego poprzednika oraz pomimo wielu udogodnień – posiada takie same wymagania sprzętowe: procesor 1 GHz lub szybszy w technologii x86, 1 GB pamięci RAM (x86) lub 2 GB pamięci RAM (x64), 16 GB wolnej przestrzeni dyskowej (x86) lub 20 GB (x64) i karta graficzna obsługująca DirectX 9. Dodatkowo dla osób chcących korzystać z dotykowego interfejsu, niezbędny jest odpowiedni panel. Znany z poprzednich wersji systemu Eksplorator Windows, został wyposażony we wstęgę, dzięki której wszelkie funkcje zostały jeszcze lepiej zgrupowane. W zakresie bezpieczeństwa można spodziewać się odświeżonej wersji Windows Defendera, a także nowej aplikacji – SmartScreen, której głównym celem jest zapewnienie optymalnego bezpieczeństwa w sieci. System automatycznych aktualizacji Windows Update ma być znacznie mniej uciążliwy dla użytkowników i dopasowywać się do jego potrzeb. Czyżby był to koniec z instalacją aktualizacji w najmniej odpowiednim momencie? Ponadto, system Windows 8 ma działać na wszystkich urządzeniach oraz we wszystkich możliwych architekturach. Jedynym wyjątkiem mają być smartfony, dla których dedykowany jest odrębny system. Liczne nowości wprowadzone w systemie zapowiadają się naprawdę ciekawie. Nie pozostaje nic innego jak czekać na oficjalną premierę, która planowo ma się odbyć w okolicach sierpnia 2012 roku.
Drupal to system zarządzania treścią (ang. Content Management System – CMS), który umożliwia stworzenie, modyfikację oraz personalizowanie zawartości strony internetowej bez potrzeby znajomości zasad i języków programowania. Drupal oferuje między innymi system blogów internetowych, fora dyskusyjne, galerie zdjęć i obrazów, a także system wymiany plików. System wyróżnia się przede wszystkim modułem taksonomii, który służy głównie do uporządkowania treści serwisu według określonych kategorii. Ciekawostką, którą można spotkać w systemie zarządzania treścią Drupal jest automatyczne tworzenie kanałów RSS (dla strony oraz dla poszczególnych kategorii artykułów). Aplikacja udostępnia także prosty system tworzenia aliasów, znacznie ułatwiając zapamiętanie adresów stron przez odwiedzających, a także wspomagając proces pozycjonowania witryny w wyszukiwarce internetowej takiej jak na przykład Google. Ponadto, system został tak zbudowany, aby umożliwić optymalizację witryny co także niezwykle pozytywnie wpływa na jej pozycję w indeksie. Jak większość aplikacji CMS, Drupal wyposażony jest w system zmiany skórek, dzięki któremu można dowolnie modyfikować wygląd strony. System jest oprogramowaniem typu open source (o dostępnym kodzie źródłowym) rozpowszechnianym w oparciu o licencję GPL. Drupal zbudowany jest z modułów, z których część dostępna jest zaraz po dokonaniu instalacji systemu, a inne dopiero po ich implementacji. System zarządzania treścią Drupal, podobnie jak znaczna część podobnych aplikacji został w całości oparty na języku PHP, który idealnie nadaje się do tworzenia dynamicznych serwisów. Ponadto, obsługuje bazy danych MySQL oraz PostgreSQL. CMS posiada szereg zalet, do których trzeba zaliczyć niewielką ilość miejsca, która zajmuje, bezpieczeństwo, a także możliwość modyfikacji jego funkcjonalności za pomocą modułów. To co dla jednym jest ogromną zaletą Drupala – modularność budowy, dla innych jest wadą. Taki sposób budowania systemu znacząco utrudnia tworzenie nowych skórek dla systemu. System bywa także krytykowany za mało przyjazny i intuicyjnych interfejs użytkownika, który nie do końca spełnia stawiane wobec niego wymagania. Nieco mniej znaczącą wadą jest brak dokumentacji w języku polskim, co dla osób słabo znających język angielski może stanowić spory problem.
Gadu – Gadu (zwane często skrótowo GG) to komunikator internetowy, który został opracowany przez firmę GG Networks. Głównym pomysłodawcą i jednocześnie twórca popularnego komunikatora jest informatyk Łukasz Foltyn. Obecnie Gadu – Gadu ma około 6 milionów użytkowników. Duży wpływ na sposób funkcjonowania GG miał inny komunikator – ICQ, na którym polski komunikator został oparty. Swoje działanie Gadu – Gadu rozpoczęło 15 lipca 2000 roku i już pierwszego dnia zarejestrowało się w nim 100 000 użytkowników. Do dzisiejszego dnia GG pełni rolę lidera rynku w Polsce. Aplikacja służy głównie do prowadzenia rozmów tekstowych z wykorzystaniem emotikon (grafik przedstawiających aktualne stany emocjonalne, np. uśmiech, płacz, złość). Ponadto, GG udostępnia możliwość przesyłania plików, a także prowadzenia rozmów głosowych oraz konferencji. Aplikacja Gadu – Gadu jest darmowa, jednak w zamian za świadczenie nieodpłatnych usług komunikacyjnych użytkownikom wyświetlane są reklamy. Ten typ oprogramowania nazywany jest Adware. Program wykorzystuje własny, zamknięty protokół komunikacji, a wszyscy jego użytkownicy identyfikowani są dzięki numerom przydzielanym w trakcie rejestracji w usłudze, które pełnią rodzaj loginu. Program udostępnia także katalog użytkowników, w którym można odnaleźć inne osoby korzystające z komunikatora internetowego GG. Obecna wersja programu uległa znacznemu przeobrażeniu w stosunku do pierwowzoru. W jego efekcie można stosować cały zestaw znaków Unicode (dzięki kodowaniu UTF-8), personalizować wygląd komunikatora, a także korzystać z nowego sposobu przechowywania profili użytkowników w katalogu. Nowa wersja GG wyposażona jest w wiele przydatnych funkcji takich jak: automatyczna aktualizacja do najnowszej, stabilnej wersji, zabezpieczenie hasła przed odczytaniem z plików konfiguracyjnych, systemy wyboru skórek i motywów “upiększających” komunikator, zastosowanie zakładek w oknie rozmowy ułatwiające jej prowadzenie z kilkoma użytkownikami w tym samym czasie, możliwość uruchamiania kilku profili jednocześnie, zupełnie nowa technologia przeprowadzania rozmów głosowych, możliwość słuchania wybranego przez siebie radia, możliwość dodawania dłuższych opisów, pasek wyszukiwania kontaktów w katalogu, modyfikacja interfejsu graficznego, funkcja sprawdzania ortografii i pisowni znana z edytorów tekstu, nowe statusy dostępności, filtr antyspamowy, możliwość prowadzenia rozmów wideo.
Pierwsza wersja oprogramowania antywirusowego Avast została wydana już w 1988 roku i systematycznie zdobywa coraz większą rzeszę zadowolonych użytkowników. Obecnie antywirus dostępny jest aż w 27 wersjach językowych. Efektywność działania programu potwierdzają liczne certyfikaty, wśród których wymienić trzeba certyfikat ICSA. Ponadto aplikacja otrzymała nagrodę 100% Virus Bulletin Award. Program jest obecny w trzech wersjach: Free Antivirus, Pro Antivirus, a także Internet Security. W przypadku wersji Free, aplikacja jest zupełnie darmowa dla niekomercyjnego użytku własnego. Avast posiada kilka istotnych cech, które czynią go tak skutecznym i popularnym. Po pierwsze to rdzeń programu antywirusowego – cechuje się sporą efektywnością w wykrywaniu wirusów, robaków i trojanów, a jego działanie nie wpływa zbytnio na wydajność systemu operacyjnego. Rdzeń Avasta uzyskał certyfikat ICSA. Jedyną wadą może być spora liczba fałszywych komunikatów ostrzegawczych. Po drugie program stosuje heurystyki i częste aktualizacje – program jest wyposażony w heurystyczną metodę analizowania przychodzącej poczty elektronicznej. Dzięki niej jest w stanie wykrywać nieznane dotąd wirusy i robaki. Ponadto, program sam się aktualizuje (nawet kilka razy dziennie) co zapewnia doskonałą i stale aktualną ochronę przed zagrożeniami płynącymi z sieci internet. Po trzecie, równie ważne to skanowanie – program Avast może skanować pamięć komputera oraz jego dyski, a dodatkowo monitoruje kod odwiedzanych przez internautę stron www, połączeń między komunikatorami oraz programami typu P2P. Zaletą programu antywirusowego Avast jest to, iż doskonale współpracuje z większością klientów poczty elektronicznej dostępnych na rynku. Ponadto, program bez przeszkód skanuje wszystkie skompresowane pliki o formatach: RAR, ZIP, MAPI, TAR, ACE, ARC, ISO, 7ZIP, UPX, FSG oraz wielu innych mniej znanych. Dodatkowo Avast posiada funkcje kwarantanny – to specjalnie wydzielony, chroniony katalog, w którym umieszczane są zarażone pliki bez obawy, że wirus się stamtąd wydostanie. Pliki umieszczone w tym katalogu mogą zostać przez !avast udostępnione do użytku w ograniczony sposób na przykład, gdy do bazy zostaną dodane nowe sygnatury wirusów na podstawie, których możliwe będzie wyleczenie danego pliku Dodatkowo program posiada przyjazny interfejs, który umożliwia dostęp do wielu opcji ochrony i skanowania, a także wgląd do dziennika zdarzeń. Ciekawostką jest możliwość zmiany wyglądu Avasta dzięki zastosowaniu skórek.
Testowanie oprogramowania to proces ściśle związany z wytwarzaniem oprogramowania komputerowego. Jego głównym zadaniem jest zapewnienie produktowi końcowemu – aplikacji – odpowiedniej jakości. W tym celu dokonywana jest jego weryfikacja, która polega na sprawdzeniu zgodności ze specyfikacją oraz walidacja, która sprawdza czy oprogramowanie jest zgodne z oczekiwaniami przyszłych użytkowników. Testy software’u komputerowego można podzielić na kilka sposobów: na poziomy, zwane inaczej fazami oraz na białoskrzynkowe (strukturalne) polegające na podaniu takich danych, aby program przeszedł przez całą ścieżkę zaimplementowanych funkcji oraz czarnoskrzynkowe (strukturalne), polegające na testowaniu aplikacji przez osobę nie mającą wiedzy na temat jego budowy oraz programowania. W efekcie wykrywane są wszelkie błędy, które następnie są naprawiane i ponownie testowane (tzw. retesty). W procesie testowania oprogramowania komputerowego należy wyróżnić pięć podstawowych poziomów. Pierwszy to testy jednostkowe (testowanie pojedynczych metod lub obiektów i ich funkcjonowania). Drugi to testy integracyjne – wewnętrzne, trzeci – testy systemowe, czwarty to testy integracyjne – zewnętrzne, a piaty to testy akceptacyjne (celem nie jest znalezienie błędów, lecz uzyskanie odpowiedzi na pytanie czy stworzone oprogramowanie jest odpowiednio wysokiej jakości). Testowanie oprogramowania jest oparta na standardzie IEEE 829-1998, który ściśle określa formę ośmiu dokumentów, które są potrzebne w poszczególnych fazach testowania. W jego skład wchodzą: test Plan – to dokument, który zawiera szczegółowy plan testowania, zawiera informacje na temat sposobu przeprowadzania testów, osób testujących oraz czasu trwania całej operacji, test Design Specyfication –zawiera szczegóły odnośnie testowania oraz kryteria pozytywnego przejścia oprogramowania przez proces testowania, test Case Specyfication – dokument określa dane użyte do testowania, test Procedure Specification – zawiera szczegóły na temat przeprowadzania każdego testu i jego kolejne kroki, test Item Transmittal Report – zawiera raporty dotyczące czasu przejścia elementów programu pomiędzy poszczególnymi etapami, test Log – specyfikuje, które przypadki testowania zostały użyte, kto je zastosował oraz jaki był ich efekt, test Incident Raport – dokument zawiera wszelkie informacje o testach, które zakończyły się niepowodzeniem oraz test Summay Report – zawiera informację podsumowujące cały proces.
Komunikator internetowy (ang. Instant Messenger lub skrótowo IM) to program komputerowy, który pozwala na przesyłanie komunikatów w czasie rzeczywistym pomiędzy przynajmniej dwoma komputerami, za pośrednictwem sieci komputerowej (np. internetu). W porównaniu z wiadomościami e-mail, komunikator internetowy wyświetla także informacje o obecności danej osoby co wpływa na komfort komunikacji. Przesył danych jest realizowany przez komunikatory internetowe przy pomocy ściśle określonych przez protokoły sieciowe reguł. W przypadku protokołów, które zostały publiczne udostępnione, grono potencjalnych odbiorców komunikatów jest praktycznie nieograniczone, natomiast w przypadku nie korzystania z ogólnodostępnych protokołów użytkownicy muszą korzystać z oprogramowania tej samej firmy. Większość komunikatorów działa w oparciu o serwery, które pośredniczą w wymianie informacji pomiędzy ich użytkownikami. Wszyscy użytkownicy sieci IM posiadają przypisane identyfikatory, które określają odbiorcę danego komunikatu – mogą one na przykład przybrać formę kilkucyfrowego numeru. (Gadu-gadu) lub zezwolić użytkownikowi na wybranie samemu identyfikatora spośród dostępnych (Skype). Komunikatory internetowe umożliwiają także gromadzenie bazy identyfikatorów pozostałych użytkowników tworząc tym samym bazę kontaktów. Dzięki niej nie trzeba każdorazowo wpisywać identyfikatora danej osoby lub jej wyszukiwać – wystarczy jedynie wybrać ją z listy. Wspominając o możliwości wyszukiwania, nie sposób pominąć ogromnej roli katalogów, które zawierają wszystkie przypisane i aktywne identyfikatory. Dzięki sprecyzowaniu zapytania możemy w prosty sposób odnaleźć osobę, z którą chcemy nawiązać kontakt bez konieczności znajomości przypisanego jej identyfikatora. Kolejną ciekawostką związaną z komunikatorami internetowymi są statusy. Umożliwiały one przekazywanie informacji pozostałym użytkownikom sieci dotyczące aktualnego “stanu” w jakim się znajdujemy – na przykład dostępny, niedostępny, zaraz wracam itp. Ostatnim ważnym elementem komunikatorów, który zrewolucjonizował interakcje w sieciach teleinformatycznych są emotikony. Są to niewielkie graficzne rysunki bądź animacje, które oddają w łatwy sposób stany emocjonalne (uśmieszki, płacz, złość itd.). Do najpopularniejszych w Polsce komunikatorów należą Gadu-gadu, Tlen oraz Skype.
Czym byłby internet bez grup dyskusyjnych? Stałby się ubogi i znacznie mniej interesujący. Z takiego założenia wyszli twórcy jednej z najpopularniejszych aplikacji służących do tworzenia forów dyskusyjnych w sieci internet – phpBB. Program został w całości zaprogramowany w języku PHP (stąd nazwa), a wszelkie jego wersje rozpowszechniane są za darmo na podstawie licencji GNU GPL, co oznacza, iż każdy może pobrać aplikację, dowolnie ją zmodyfikować i rozpowszechnić na podstawie tej samej licencji i nadal za darmo. Jedyne wymagania, które należy spełniać, aby móc uruchomić aplikację phpBB to: serwer lub konto na serwerze internetowym, serwer baz danych (MySQL, MIcrosoft SQL Server, Microsoft Access) oraz interperet języka PHP. Instalacja phpBB nie jest skomplikowana. Sprowadza się do skopiowania plików na serwer za pośrednictwem dowolnego klienta FTP (np. Total Commander czy FileZilla) oraz uruchomienia menu instalacji w oknie przeglądarki, gdzie należy podać kilka informacji na temat serwera www. Podstawowa wersja forum dyskusyjnego opartego na phpBB jest dość uboga, jednak w internecie istnieje cała masa dostępnych za darmo modyfikacji stworzonych przez społeczność wspierającą phpBB. Takie modyfikacje (lub inaczej MOD’y) mają najczęściej postać pliku tekstowego, który niezwykle szczegółowo opisuje co i w jaki sposób należy zrobić, aby prawidłowo zainstalować i skonfigurować dany dodatek. Wśród takich informacji można znaleźć na przykład te dotyczące plików, które należy skopiować lub w jaki sposób dokonać odpowiedniej modyfikacji bazy danych obsługiwanej przez forum. Każdy z MOD’ów – przed jego opublikowaniem – jest starannie testowany i sprawdzany pod kątem zgodności ze standardami ustalonymi przez programistów tworzących phpBB, a także pod kątem bezpieczeństwa działania. Niestety w przeciwieństwie do instalacji podstawowej wersji forum dyskusyjnego jego modyfikacja jest zadaniem znacznie bardziej skomplikowanym i wymagającym odpowiedniej wiedzy i czasu. W niektórych przypadkach niezbędna jest wiedza z zakresu programowania i znajomości języka PHP, a także poleceń SQL. Lekarstwem na tą przypadłość są wstępnie zmodyfikowane, wzbogacone o dodatkowe funkcjonalności wersje phpBB, które tak jak wersja standardowa – wymagają jedynie prostej instalacji. W ich przypadku wiedza z zakresu programowania nie jest administratorowi forum potrzebna.
Pakiet Microsoft Office to najpopularniejszy na świecie zestaw przydatnych programów biurowych. W tym roku wydana została kolejna wersja oprogramowania – Office 2010, w której nie brakło zmian i nowości. W przypadku programu MS Word już na pierwszy rzut oka można dostrzec zmiany interfejsu, odświeżeniu uległy także wstęgi. W najnowszej wersji do dyspozycji oddano zupełnie nowe szablony oraz funkcje formatowania – zarówno tekstu jak i grafiki. Teraz przy pomocy edytora tekstu Word możemy np. usunąć tło ze wstawionego zdjęcia. Zmianą podlega także okno nawigacji, które zostało uproszczone i stało się jeszcze bardziej intuicyjne. Kolejnym niezwykle popularnym i przydatnych narzędziem pakietu Office jest Excel, który podobnie jak edytor tekstu doczekał się odświeżonego interfejsu oraz wstążek. Przydatną ciekawostką są wykresy Sparklines, które umieszczane są w pojedynczej komórce i które doskonale obrazują wszelkie tendencje wzrostowe lub malejące. Możliwość filtrowania i wyszukiwania danych w tabelach przestawnych to kolejna nowość spotykana w arkuszu kalkulacyjnym. Ponadto, narzędzia formatowania warunkowego doczekały się nowych, przydatnych funkcji. Następną aplikacją wchodzącą w skład pakietu firmy Microsoft jest Power Point, którego interfejs także zyskał na świeżości. Oprócz funkcji zaimplementowanych także w edytorze tekstów, edytor pokazów slajdów zyskał możliwość edycji filmów z poziomu programu, wstawiania specjalnych efektów wizualnych. Ciekawostką jest, iż prezentację możemy teraz wyeksportować do pliku w postaci filmu i nagrać na płytę. Przydatną funkcją dla osób, którym chcemy pokazać naszą prezentację ,a które nie posiadają programu PP jest możliwość zamieszczenia jej na serwerze Microsoftu i wygenerowanie strony html, za pośrednictwem której można obejrzeć prezentację. Program pocztowy Outlook również doczekał się nowszej wersji. Oprócz samego upiększenia klienta pocztowego, został on także wzbogacony o szereg nowych funkcji ułatwiających współpracę z kontami mailowymi gmail czy hotmail, a także nowe funkcje segregujące otrzymywane wiadomości. Aktualizacji doczekał się algorytm odpowiedzialny za tworzenie zdarzeń w kalendarzu na podstawie treści wiadomości – został on zautomatyzowany. Interfejs aplikacji bazodanowej Access także uległ upiększeniu, a budowa bazy danych stała się znacznie prostsza niż w poprzednich wersjach programu. Pakiet Office przeszedł prawdziwą metamorfozę…
Program antywirusowy, zwany potocznie antywirusem to specjalny program komputerowy, którego głównym zadaniem jest wykrywanie i usuwanie wirusów pustoszących komputery. W obecnych czasach programy antywirusowe składają się z kilku modułów, dzięki którym możliwa jest odpowiednia ochrona przed zagrożeniami płynącymi z sieci. Dobre antywirusy są na bieżąco aktualizowane (nawet kilka razy dziennie), dzięki czemu proces ochrony może być skuteczny niemal przez cały czas. Do spotykanych w programach antywirusowych modułów zaliczamy: po pierwsze skanery – stanowiące najstarszy i najprostszy sposób ochrony przed wirusami komputerowymi, dzisiaj straciły nieco na znaczeniu. Powodem takiego stanu rzeczy jest metoda działania skanera – wyszukuje on charakterystyczny dla danego wirusa ciąg bitów (tzw. sygnaturę). Z pojawieniem się wirusów polimorficznych (posiadającym umiejętność modyfikacji sygnatury) skuteczność skanerów została mocno ograniczona. Są także monitory – to programy, których działanie skupia się na bieżącym monitorowaniu funkcji BIOS I DOS, co pozwala na wykrywanie wszelkich odwołań do dysków. Skuteczność działania monitora uzależniona jest od głębokości penetracji przez niego tych funkcji oraz systemu operacyjnego, a także od momentu, w którym przejął on kontrolę nad systemem. Jeśli najpierw uruchamiany jest wirus, a dopiero później monitor, szanse na wykrycie zagrożenia ulegają gwałtownej redukcji. Trzecimi modułami wykorzystywanymi w programach antywirusowych są szczepionki nakierowane przeciwko konkretnym wirusom. Ich zadaniem jest rozpoznawanie wirusów i ich kopii na bazie sygnatur. Niektóre szczepionki posiadają możliwość odnalezienia pierwotnych parametrów w plikach zarażonych wirusami – pozwala to na ich uleczenie bez konieczności usuwania. Szczepionki nie są efektywne wobec najnowszych wirusów. Podobnie jest w przypadku programów autoweryfikujących, które wobec zaawansowanych metod ukrywania kodu przez wirusy są całkowicie bezradne. Stosując podobną do wirusów technikę dodają do plików swój kod, który umożliwia w późniejszym czasie sprawdzenie czy plik nie został zmodyfikowany. W ten sposób można sprawdzić czy plik został zarażony i czy wirus dodał do niego swój kod. Istnieją jeszcze programy zliczające sumy kontrolne – obliczanie sum kontrolnych przechowywanych w odrębnych plikach i kontrolowanie na ich podstawie plików już oryginalnych.